Achtergrond informatie Velika Kladusa

Velika Kladusa; een stad met een bewogen geschiedenis

Het totaal aantal inwoners van Velika Kladusa, een stad in het uiterste noordwesten van Bosnië, bedraagt ca 50000 waarvan er ca 20000 in het stadje zelf wonen. De overigen wonen in de vele dorpen die tot de gemeente VK behoren wonen. De stad was ons vorig jaar aanbevolen door een Europese gouvernementele organisatie die zich o.a. focust op scholing in het kader van het verzoeningsproces en conflictpreventie. “We propose VK for 100 reasons.” Hoewel de inwoners van deze stad voor het overgrote deel uit Bosniakken bestaan zijn er onderling grote wrijvingen omdat tijdens de oorlog een groot deel van de inwoners voor de tegenpartij gekozen hadden. Er zijn hevige gevechten geweest tussen Moslims onderling waarbij de ene partij geholpen werd door de Serviërs. Aan het eind van de oorlog zijn ca

20000 inwoners de streek ontvlucht. De meesten van hen zijn na een korte tijd weer terug gekomen. Er bestaat, zoals te begrijpen, nog steeds een groot onderling wantrouwen. De mannen die aan de “verkeerde kant” gevochten hebben worden benadeeld op het gebied van o.a. invaliditeitsuitkering en ziektekostenverzekering . Recente cijfers laten zien dat de werkeloosheid in de streek rondom VK gestaag toeneemt terwijl de locale afdelingen van Soc. Zaken het aan middelen ontbreekt om de noodlijdende gezinnen terzijde te staan. In VK worden bijv. 70 gezinnen met 50 tot 70 KM ondersteund.
En dus is men genoodzaakt zwart bij te klussen om toch nog een beetje geld binnen te krijgen.. Voor de oorlog was VK één van de welvarendste delen van Bosnië. Het was de hoofdvestiging van een grote voedingsmiddelenindustrie (Agrokomerc) met in totaal 13000 werknemers. Het werd het “Zwitserland van de Balkan”. Nu heeft dit zelfde bedrijf slechts ca 650 mensen in dienst welke bovendien vanwege het lage productie niveau genoegen moeten nemen met 50 % van het normale salaris. Door de ligging, vlak bij de grens, heeft VK eengrote aantrekkingskracht voor criminelen (o.a. drugs). Een aantal kinderen komt uit het kindertehuis VK. Deze kinderen hebben of geen ouders of de ouders zijn om verschillende redenen niet in staat om voor hun eigen kinderen te zorgen.

Een paar belangrijke feiten uit de recente historie:

In 1987 was er het zgn bankschandaal. De directeur van Agrokomerc bleek vele honderden miljoenen belegd te hebben in waardeloze bankpapieren. Dit probleem resulteerde in een volledige economische recessie in geheel voormalig Joegoslavië. Het gevolg was een inflatie van 250% en een politieke destabilisatie. Het vermoeden bestaat dat één en ander geënsceneerd was door de man aan de touwtjes in Belgrado (Milosovic; de grote poppenspeler). Geregisseerd door dezelfde Milosovic werd de voormalige directeur van Agrogomerc de leider van de een Autonome Provincie West Bosnië. Een ministaat, van wapens voorzien door de Serviërs, die de moslim-broeders in de enclave Bihac bevocht. Een bloedig strijd tussen broeders was het resultaat. Een paar foto’s van de behuizing die wij aangetroffen hebben.(vanwege privacy overwegingen hebben we bewoners weggepoetst)

Elly / Giel
ABK Bosnie 2010